Nedir?
Kist hidatik, Echinococcus granulosus adlı bir köpek tenyasının larvasının neden olduğu paraziter bir hastalıktır. Larva vücuda girdikten sonra en sık karaciğere, ikinci sıklıkta akciğere yerleşir ve yıllar içinde yavaş büyüyen sıvı dolu bir kist oluşturur. Ülkemizde, özellikle hayvancılığın yaygın olduğu bölgelerde sık görülür.
Nedenleri ve risk faktörleri
- Köpeklerle yakın temas (parazit yumurtaları köpek dışkısıyla bulaşır)
- İyi yıkanmamış sebze ve meyvelerin yenmesi
- Kırsal bölgede yaşama, hayvancılıkla uğraşma
- Kontrolsüz kesilen hayvanların iç organlarının köpeklere yedirildiği bölgeler
Belirtiler
Kist küçükken uzun yıllar belirti vermeyebilir. Büyüdükçe şunlar görülebilir:
- Karnın sağ üst bölümünde ağrı, dolgunluk veya ele gelen şişlik
- Bulantı, iştahsızlık
- Kist safra yollarına açılırsa sarılık ve ateş
- Kistin yırtılması halinde kaşıntı, kızarıklık ve ciddi alerjik reaksiyon
Hemen doktora başvurun
ani başlayan şiddetli karın ağrısı, ciltte yaygın kızarıklık ve kaşıntı, nefes darlığı ya da ateşle birlikte sarılık varsa.
Tanı
Ultrason tanıda temel yöntemdir; kistin evresi (WHO sınıflaması) ultrasonla belirlenir. BT veya MR kistin yerini, büyüklüğünü ve safra yollarıyla ilişkisini gösterir. Kan testleriyle (seroloji) tanı desteklenir.
Tedavi
Tedavi; kistin evresine, büyüklüğüne, yerine ve komplikasyon olup olmamasına göre seçilir.
- İlaç tedavisi (albendazol) küçük kistlerde tek başına veya cerrahi ve girişimsel tedaviyle birlikte kullanılır.
- Perkütan tedavi (PAIR) uygun kistlerde ciltten iğneyle girilerek kist sıvısının boşaltılması ve kistin etkisiz hale getirilmesidir.
- Cerrahi büyük, çok bölmeli, safra yollarıyla bağlantılı veya komplikasyon gelişmiş kistlerde uygulanır. Açık veya uygun hastalarda laparoskopik yöntemle yapılabilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için muayene gerekir. Acil durumlarda 112'yi arayın.
