Nedir?
Safra yolu taşı, karaciğerden bağırsağa safrayı taşıyan ana safra kanalında (koledok) bulunan taştır. Çoğunlukla safra kesesinden kanala düşen taşlardır; daha az sıklıkla doğrudan safra yollarında oluşur. Safra akışını engelleyerek sarılık, enfeksiyon ve pankreatite yol açabileceği için tedavi edilmesi gerekir.
Nedenleri ve risk faktörleri
- Safra kesesi taşı bulunması
- İleri yaş
- Safra yollarında daralma veya genişleme
- Daha önce safra kesesi veya safra yolu ameliyatı geçirmiş olmak
Belirtiler
Taş kanalı tıkadığında belirtiler ortaya çıkar:
- Karnın sağ üst bölümünde veya mide ağzında ağrı
- Gözlerde ve ciltte sararma (sarılık)
- Koyu renkli idrar ve açık renkli dışkı
- Kaşıntı
- Enfeksiyon gelişirse ateş ve titreme
Hemen doktora başvurun
sarılıkla birlikte ateş ve titreme (safra yolu iltihabı, kolanjit) ya da sırta vuran şiddetli karın ağrısı (pankreatit) varsa.
Tanı
Kan testlerinde bilirubin ve karaciğer enzimlerinde yükselme görülür. Ultrason safra yollarındaki genişlemeyi gösterir. Taşı göstermede MR kolanjiyografi (MRCP) ve endoskopik ultrason (EUS) çok değerlidir.
Tedavi
Safra yolu taşları, belirti vermese bile komplikasyon riski nedeniyle genellikle tedavi edilir.
- ERCP ağız yoluyla ilerletilen bir endoskopla safra kanalına ulaşılır ve taşlar çıkarılır; en sık kullanılan yöntemdir.
- Cerrahi ERCP ile çıkarılamayan taşlarda laparoskopik veya açık yöntemle safra yolu araştırılarak taşlar temizlenir.
- Safra kesesinin alınması taş safra kesesinden kaynaklandığı için, safra yolu taşları temizlendikten sonra safra kesesinin de alınması önerilir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için muayene gerekir. Acil durumlarda 112'yi arayın.
